ՆԱՀԱՊԵՏ ՌՈՒՍԻՆՅԱՆ ՊԱՅԱԶԱՏԻ

Կենսագրության նկար
Գործունեությունը` Բժիշկ
Բնակավայրը` Թուրքիա

Փիլիսոփա, բժիշկ, հասարակական գործիչ:
Բժշկագիտության դոկտոր (1851):

Ծնվ. 28.09.1819թ., գ. Էվքերե (Կեսարիայի գավառ):
Մահ. 29.11.1876թ., Կ. Պոլիս:

Սովորել է Սկյուտարի Ս. Կարապետ եկեղեցու վարժարանում (1829-ից):
1844-ին ընդունվել է Սորբոնի համալսարանի բժշկագիտության ֆակուլտետը:
1849-ին Փարիզում Ծերենցի հետ ստեղծել է ուսանողական Արարատյան ընկերությունը՝ խնդիր ունենալով «սատարել Հայաստանի առաջադիմությանը»:
1851-ին վերադարձել է Կ. Պոլիս:
Իր համախոհներ Գ. Օտյանի, Ն. Պալյանի, Ա. Վիչենյանի և այլոց հետ ձեռնամուխ է եղել արևմտահայ ազգային կյանքը նորովի կազմակերպելու մտահղացման իրականացմանը:
«Ուղղախօսութիւն արդի հայ լեզուին» (1853) աշխատությամբ պաշտպանել է աշխարհաբարը և փորձել (թեև ոչ բավարար լեզվագիտական մակարդակով) մշակել նրա քերականությունը:
Իր կազմած «Տարեցոյցում» (1854) առաջարկել է ընդունել ֆրանսիական բուրժուական հեղափոխության տոմարը, տվել տարաբնույթ հանրամատչելի գիտելիքներ, շոշափել հայ ազգային կյանքը ժողովրդավարական սկզբունքով վերափոխելու խնդիրներ:
Ավելի ուշ նա այդ հարցերին անդրադարձել է հարստացված «Բնական տարեցոյց» երկհատորյակում (1871-72):
Մասնակցել է Կ. Պոլսի բարեգործական ընկերության հիմնադրմանը (1860), «Քնար հայկական» երաժշտական ընկերության աշխատանքներին:
Մեծ ներդրում ունի արևմտահայության Ազգային սահմանադրության (1857) մշակման գործում:
1863-ից պարբերաբար ընտրվել է Ազգային ժողովի երեսփոխան:
Նրա մտորումները, արևմտահայ ազգային-հասարակական տրամադրություններն են արտացոլված բանաստեղծություններում («Պատանին և արտուտիկը», «Ծիծառնիկ» և այլն):
ՆԱՀԱՊԵՏ ՌՈՒՍԻՆՅԱՆը նաև «Կիլիկիա» հանրահայտ երգի խոսքերի հեղինակն է:
Կատարել է բազմաթիվ թարգմանություններ ֆրանսերենից:
Կյանքի վերջին տարիներին ՆԱՀԱՊԵՏ ՌՈՒՍԻՆՅԱՆը զբաղվել է փիլիսոփայությամբ:
Կայսերական բժշկական ուսումնարանում դասավանդել է փիլիսոփայության և բժշկական դեոնտոլոգիայի իր մշակած ուսմունքը շարադրել է «Դասագիրք փիլիսոփայութեան» աշխատության մեջ (ֆրանս. հրտ.՝ 1876, հայ. հրտ.՝ 1879):
Հետևելով Վ. Կուզենին՝ Էմպիրիզմի և ռացիոնալիզմի միակողմանիությունը փորձել է հաղթահարել Կանտի և Հեգելի ուսմունքների առանձին գաղափարների համադրմամբ:
Փիլիսոփայությունը, ըստ ՆԱՀԱՊԵՏ ՌՈՒՍԻՆՅԱՆի, գիտություն է բանականության մասին, որը մարդուն բարոյական կատարելության է հասցնում՝ ուղղելով նրա միտքը դեպի ճշմարիտը, բարին, գեղեցիկը:
Փիլիսոփայության խնդիրը, վերջին հաշվով, բացարձակ ճշմարիտի գաղափարի իմացությունն է, որը ձեռքբերովի չէ, այլ «կից է» հոգուն:

Երկեր.
Ազգային հանգանակութիւն, ԿՊ, 1865:

Գրակ.
Նահապետ Ռուսինյանի աշխարհայացքը, Ե., 1970:

Anunner.com - Ճանաչենք Հայ Մեծերին
Դեպի վեր
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
• ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ ՄԱՍՆԱԿԻ ԿԱՄ ԱՄԲՈՂՋՈՒԹՅԱՄԲ ԱՐՏԱՏՊԵԼՈՒ ԿԱՄ ՕԳՏԱԳՈՐԾԵԼՈՒ ԴԵՊՔՈՒՄ ՀՂՈՒՄԸ www.anunner.com ԿԱՅՔԻՆ ՊԱՐՏԱԴԻՐ Է :

• ԵԹԵ ԴՈՒՔ ՈՒՆԵՔ ՍՈՒՅՆ ՀՈԴՎԱԾԸ ԼՐԱՑՆՈՂ ՀԱՎԱՍՏԻ ՏԵՂԵԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ
ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ,ԽՆԴՐՈՒՄ ԵՆՔ ՈՒՂԱՐԿԵԼ ԴՐԱՆՔ info@anunner.com ԷԼ. ՓՈՍՏԻՆ:

• ԵԹԵ ՆԿԱՏԵԼ ԵՔ ՎՐԻՊԱԿ ԿԱՄ ԱՆՀԱՄԱՊԱՏԱՍԽԱՆՈՒԹՅՈՒՆ, ԽՆԴՐՈՒՄ ԵՆՔ ՏԵՂԵԿԱՑՆԵԼ ՄԵԶ` info@anunner.com:
Դիտումների քանակը: 2196
Կարծիքներ և մեկնաբանություններ
Նախորդ տեսանյութերը (25)
Հարցազրույցի նկար

«Ցեղի կանչը». Գագիկ Գինոսյան

05.04.2016 | Տեսանյութ
Ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում «Անուններ» հայագիտական նախագծի և «Խարույկ» արշավական ակումբի հետ համատեղ նկարահանված «Ցեղի կանչը» վերլուծական հաղոր
Հարցազրույցի նկար

ԺԻՐԱՅՐ ՇԱՀՐԻՄԱՆՅԱՆ

01.06.2014 | Հարցազրույց
Anunner.com-ի հյուրն է ԺԻՐԱՅՐ ՇԱՀՐԻՄԱՆՅԱՆ
Հարցազրույցի նկար

ՏԻԳՐԱՆ ՀԱՄԱՍՅԱՆ

12.05.2013 | Հարցազրույց
Իմ երազանքն է ունենալ հայկական խումբ, նվագել հայ բարձրակարգ երաժիշտների հետ:
+Առաջարկեք Ձեր հյուրին Բոլոր տեսանյութերը...
Վերջին ավելացված կենսագրությունը
l
Կենսագրության նկար ՄՀԵՐ ՄԿՐՏՉՅԱՆ (Ֆրունզիկ) ՄՈՒՇԵՂԻ Դերասան: ՀԽՍՀ (1971), ՎԽՍՀ (1980), ԽՍՀՄ (1984) Ժողովրդական արտիստ: Ավելին...
r
Մենք սոց. ցանցերում
ՁԵՐ ՀՈԴՎԱԾԸ ՄԵՐ ԿԱՅՔՈՒՄ
© "5165m" studio
top
top
font
color
bott